Eguneroko ahazte txikiak: noiz dira normalak eta noiz komeni da arreta jartzea?

Inoiz gertatu al zaizu gela batera sartu eta zertara joan zaren ez gogoratzea? Edo izen bat mingainean izan eta aurkitzea segundo batzuk kostatzea? Ahazte txikiak eguneroko bizitzaren parte dira, eta urteen poderioz maizago gerta daitezke.

Memoria eta beste gaitasun batzuk, hala nola arreta edo kontzentrazioa, aldatu egin daitezke adinarekin. Aldi baterako ere eragin diezaiekete ohikoak diren egoerek, hala nola nekeak, estresak edo lo egiteko arazoek. Horregatik, noizean behin zerbait ahazteak ez du zertan osasun-arazoren bat dagoela esan nahi.

Gakoa ahazte horiek nolakoak diren eta zenbateko maiztasunarekin gertatzen diren behatzean dago, eta, batez ere, eguneroko jardueretan eragiten hasten diren ikustea.

Zahartzearekin batera ohikoak izan daitezkeen ahazteak

Urteek aurrera egin ahala, ohikoa da zenbait zeregin egiteko denbora pixka bat gehiago behar dugula ohartzea. Baliteke gutxi ezagutzen dugun pertsona baten izena gogoratzea gehiago kostatzea, elkarrizketa batean hitz jakin bat aurkitzea edo aplikazio berri bat erabiltzen ikastea.

Gerta daiteke, halaber, giltzak edo betaurrekoak nonbait uztea eta non dauden gogoratzea kostatzea, noizean behin hitzordu bat ahaztea edo ezagutzen dugun informazio bat gogoratzeko minutu batzuk gehiago behar izatea. Azkenean gogoratzea edo aurkitzea lortzen badugu eta despiste horiek eguneroko bizitza oztopatzen ez badute, zahartzearekin lotutako ohiko aldaketen barruan egon ohi dira.

Gainera, ahazte guztiak ez daude zuzenean adinarekin lotuta. Estresak, antsietateak, depresioak, gaizki lo egiteak, sendagai batzuek eta beste osasun-arazo batzuek ere eragina izan dezakete memorian eta kontzentratzeko gaitasunean.

Noiz komeni da arreta handiagoa jartzea?

Ahazte jakin bati baino gehiago, garrantzitsua da denboran zehar gure memoriak ohiko funtzionamenduarekin alderatuta aldaketarik izan duen behatzea.

Komeni da osasun-profesional bati kontsultatzea arazoak denboran zehar errepikatzen badira, areagotzen badira edo lehen normaltasunez egiten genituen jarduerak zailtzen hasten badira. Halaber, gomendagarria da hurbileko pertsonek aldaketak antzeman eta kezka agertu badute.

Kontsulta egitea justifika dezaketen egoera batzuk hauek dira:

• Azkenaldian izandako elkarrizketak edo jasotako informazioa maiz ahaztea.
• Galdera berak behin eta berriz egitea, erantzuna gogoratzen ez delako.
• Ohiko zereginak egiteko, antolatzeko edo erabakiak hartzeko gero eta zailtasun handiagoak izatea.
• Leku ezagunetan galtzea edo orientatzeko arazoak izatea.
• Elkarrizketa bati jarraitzeko edo hitzak aurkitzeko gero eta zailtasun handiagoak izatea.
• Ohikoak diren jarduerenganako portaeran, aldartean edo interesean aldaketak izatea.

Seinale horiek ez dute berez esan nahi dementzia dagoenik. Memoria-arazoek hainbat arrazoi izan ditzakete, eta horietako batzuk tratagarriak dira. Profesional baten balorazioak gertatzen ari dena aztertzeko eta, beharrezkoa bada, dagozkion probak egiteko aukera ematen du.

Despiste txikien eta eguneroko bizitzan eragiten duen narriaduraren artean

Bada tarteko egoera bat, narriadura kognitibo arina deritzona. Kasu horietan, memoria, arreta, hizkuntza edo beste gaitasun batzuetan zailtasunak ager daitezke, baina pertsonak eguneroko jarduera gehienak modu autonomoan egiten jarrai dezake.

Narriadura kognitibo arina ez da dementziaren baliokidea, eta hainbat arrazoi izan ditzake. Pertsona batzuengan sintomek egonkor jarraitzen dute, eta beste batzuengan, berriz, bilakaera izan dezakete. Horregatik, garrantzitsua da profesional baten balorazioa egitea zailtasunek hilabeteetan jarraitzen badute edo kezka sortzen hasten badira.

Horregatik, ahazte jakin batean baino gehiago, bilakaerari erreparatzea komeni da. Ez da gauza bera noizean behin giltzak non utzi ditugun ahaztea eta azkenean aurkitzea, edo ondo ezagutzen ditugun zereginak egiteko ohiko zailtasunak izaten hastea.

Memoria zaintzea aldaketak behatzea ere bada

Unean uneko despiste baten aurrean, ez da beharrezkoa ondorio azkarrik ateratzea. Baliagarria izan daiteke noiz gertatzen den behatzea, neke edo estres handiagoko garaiekin bat datorren eta denboran zehar errepikatzen den ikustea.

Aldaketek denboran jarraitzen badute edo eguneroko bizitzan eragiten badute, medikuari kontsultatzeak horien arrazoia identifikatzen lagun dezake. Balorazioak ez du nahitaez esan nahi gaixotasunen bat dagoenik; hain zuzen ere, zahartzearekin lotutako aldaketak eta arreta behar izan dezaketen beste arazo batzuk bereizteko aukera ematen du.

Zahartzeak aldaketak dakartza, eta horiek antzematen ikastea ere geure burua zaintzeko modu bat da. Gure gorputzari entzuteak, denboran mantentzen diren seinaleei erreparatzeak eta behar denean laguntza eskatzeak etapa honi informazio eta lasaitasun handiagoz aurre egiten laguntzen du.